Xerostomie, wat is dat?

Xerostomie is niets anders dan een constante en abnormaal droge mond. Een gevolg van te weinig speekselproductie.

Andere benamingen voor xerostomie zijn hyposalivatie of drogemondsyndroom.

Wanneer ontstaat xerostomie?

Xerostomie ontstaat wanneer de slijmvliezen onvoldoende worden bevochtigd (= hyposalivatie) of door een afwijkende samenstelling van het speeksel (te weinig mucine).

Kortom; wanneer er te weinig en/of onjuist speeksel wordt geproduceerd spreekt men van xerostomie. De normale gemiddelde dagelijkse speekselproductie bedraagt overigens tussen de 1,2 à 1,5 liter per dag.

Waaraan kun je xerostomie herkennen?

Symptomen - Je kunt xerostomie herkennen aan bijvoorbeeld:

·         Gesprongen lippen

·         Gescheurde mondhoeken

·         Wondjes en ontsteking aan wangslijmvlies en tong

·         Ruwe tong

·         Vieze smaak in de mond

·         Veranderde smaakperceptie

Risico’s - Wat zijn de mogelijke gevolgen van xerostomie?

De gevolgen van zijn heel divers. Xerostomie kent namelijk verschillende vormen. Zo heeft de één ‘slechts’ last heeft van een droog en branderig gevoel. De ander serieuze problemen met eten, slikken en spreken. Bijna altijd krijg je door xerostomie ontstoken tandvlees, een snellere ontwikkeling van gaatjes en een slechte adem.

Mogelijke oorzaken van xerostomie

·         fysieke inspanning, spanning en stress (bijv. op/door je werk)

·         depressie

·         chemotherapie en/of bestraling in het hoofd/hals gebied

·         hersenbloeding

·         acuut nierlijden en nierdialyse

·         schildklieraandoening

·         astma

·         beenmergtransplantatie

·         diabetes

·         uitdrogingsverschijnselen

·         hoge bloeddruk

·         hersenbloeding

·         systemische lupus erythematodes

·         HIV en AIDS

·         hormonale schommelingen

·         dademhaling

·         alcoholmisbruik (alcohol droogt uit)

·         bepaalde ziekten, zoals

o       suikerziekte (= diabetes mellitus)

o       syndroom van Sjögren

o       andere auto-immuunziekten

·         Meer dan 200 soorten medicijnen, waaronder

o       spasmolytica, zoals oxyfenonium en propantheline,

o       tricyclische antidepressiva (TCA's),

o       maprotiline,

o       de meeste anti-psychotica,

o       bepaalde antiparkinson-middelen,

o       middelen tegen kanker (= oncolytia, cytostatica)

o       psychofarmaca

o       anlidepressiva

o       antihypertensiva

o       antipsychotica

o       antihistominica

o       bètablokkers

o       diuretica

o       …etc

Xerostomie behandeling

Tegen xerostomie bestaan er twee type behandelingen.

1.       Oplossend (wegnemen van de oorzaak).

2.      Symptoom verlichtend

Alleen de eerste droge mond oplossing is een blijvende oplossing. Daarom dien je, als je xerostomie echt voorgoed wilt oplossen, de oorzaak te bepalen en indien mogelijk de oorzaak opheffen. Zoals het veranderen van werk of functie waarbij je minder stress ervaart.

Helaas is het wegnemen van de oorzaak soms niet mogelijk. Bijvoorbeeld wanneer xerostomie het gevolg is van het syndroom van Sjögren of na bestraling van hoofd en halsgebied. Je kunt dan wel proberen zo goed mogelijk de symptomen van xerostomie te verlichten. Hierbij kun je denken aan:

·         Speekselproductie stimulerende middelen:

o       het kauwen van kauwgom of zuurtjes (zonder suiker) de speekselproductie stimuleren.

·         Medicamenten zoals citroenglycerol en pilocarpine (= Salagen®) dat via de apotheek te verkrijgen is.

·         Of kunstspeeksel met carboxymethylcellulose, mucine, poly-acrylzuur of xanthan (tot enkele uren werkzaam (Oral Balance®, Saliva Orthana®, Xialine®)

·         Vaker (frequenter) water drinken lijkt simpel, maar is voor velen die last hadden van xerostomie een uitkomst.

·         Naast het drinken van water is er nog iets anders heel belangrijk om je vochtniveau op peil te houden. Zout bijvoorbeeld speelt een fundamentele rol in het geheel. Er zijn complete boeken geschreven over hoeveel zout je moet nemen en vooral wanneer? Zie hiervoor ook het Stop Slechte Adem Stappenplan

·         Klik op de volgende link voor meer: droge mond tips